Wilno

Wilno może być bardzo dobrym pomysłem na city-break: z Polski latają tam samoloty, można jechać autobusem lub własnym samochodem (z Warszawy to tylko nieco ponad 5 godzin jazdy). Ze względu na liczbę kościołów i ładną starówkę przypomina trochę Kraków. To również miasto ważne dla polskiej kultury, związane m.in. z Adamem Mickiewiczem.

Wilno przez stulecia było ważnym ośrodkiem Wielkiego Księstwa Litewskiego, a po zawarciu unii polsko-litewskiej również częścią wspólnej historii obu narodów. Przez długi czas polski był językiem kultury, edukacji i życia publicznego znacznej części miejscowej elity. W okresie międzywojennym miasto należało do Polski.

Stare Miasto

Zwiedzanie Wilna najlepiej zacząć od spaceru po starówce, wpisanej na listę światowego dziedzictwa UNESCO w 1994 roku. Warto wchodzić w  boczne uliczki, historyczne dziedzińce i zarezerwować czas na przerwę w jednej z kawiarni.

Podczas spaceru zobacz przede wszystkim:

• Ostrą Bramę – jedyną zachowaną bramę dawnych murów miejskich, z kaplicą i obrazem Matki Boskiej Ostrobramskiej.
• Plac Katedralny – centralny punkt miasta z bazyliką archikatedralną św. Stanisława i św. Władysława.
• Uniwersytet Wileński – historyczny kompleks uczelniany.
• Zaułek Literatów – niewielką uliczkę, której ściany zdobią artystyczne tabliczki poświęcone pisarzom i twórcom.
• Kościół św. Anny – jeden z najbardziej charakterystycznych przykładów gotyckiej architektury w mieście.

Ostra Brama

Ostra Brama dawniej była częścią miejskich fortyfikacji, dziś znana jest przede wszystkim dzięki kaplicy z obrazem Matki Boskiej Ostrobramskiej, nazywanej również Matką Miłosierdzia.

Obraz jest obiektem kultu religijnego i przybywają tutaj liczni pielgrzymi. Ostra Brama ma szczególne znaczenie dla Polaków – pojawia się m.in. w „Panu Tadeuszu”. Podczas wizyty warto spojrzeć na bramę również od zewnątrz, gdzie zachowały się otwory strzelnicze przypominające o jej pierwotnej funkcji. Do kaplicy można wejść bezpłatnie.

Kościół św. Anny

Smukłe wieżyczki, dekoracyjna fasada i charakterystyczna czerwona cegła sprawiają, że kościół św. Anny wyróżnia się na tle innych zabytków Wilna. Świątynia jest jednym z najciekawszych przykładów późnego gotyku ceglanego w tej części Europy.

W pobliżu znajduje się również kościół bernardynów, z którym świątynia tworzy interesujący zespół architektoniczny.

Baszta Giedymina i Góra Trzech Krzyży

Jeśli chcesz zobaczyć panoramę miasta, to warto uwzględnić w planie te dwa punkty widokowe.

Baszta Giedymina jest pozostałością Górnego Zamku. W środku można zobaczyć wystawy poświęcone historii zamku i Wilna, a na górze znajduje się punkt widokowy. Rozciąga się stąd widok na dachy starówki, wieże kościołów i nowszą część miasta. Z basztą związana jest legenda o wielkim księciu Giedyminie, który miał śnić o Żelaznym Wilku, a sen odczytano jako przepowiednię powstania silnego miasta.

Góra Trzech Krzyży to z kolei wzgórze z białym pomnikiem w postaci krzyży. Upamiętnia on franciszkanów, którzy według legendy ponieśli w tym miejscu śmierć męczeńską.

Uniwersytet Wileński

Uniwersytet Wileński powstał w 1579 roku. Studiował tu Adam Mickiewicz, który później pracował jako nauczyciel w Kownie. Z uczelnią związany był również Juliusz Słowacki, choć studiował w niej krótko. Warto zajrzeć na historyczne dziedzińce uniwersytetu. Kompleks tworzą budynki z różnych epok, a spacer między nimi pozwala zobaczyć, jak zmieniała się architektura Wilna.

Cmentarz na Rossie

Cmentarz na Rossie to jedna z najważniejszych nekropolii związanych z polską historią poza granicami kraju. Założono go na początku XIX wieku. Spoczywają tu przedstawiciele świata nauki, kultury i polityki, a także osoby zasłużone dla Wilna.

Najbardziej znanym miejscem jest grób Marii z Billewiczów Piłsudskiej, przy którym złożono serce jej syna, Józefa Piłsudskiego. Oprócz tego, na Rossie pochowani są np. historyk i nauczyciel Mickiewicz Joachim Lelewel, poeta Władysław Syrokomla, architekt i rzeźbiarz Antoni Wiwulski, ojciec Juliusza Słowackiego, Euzebiusz Słowacki.

Podczas spaceru warto zwrócić uwagę na stare nagrobki i ich rzeźbiarskie detale.

Zarzecze (Užupis)

Zarzecze leży po drugiej stronie rzeki Wilejki, niedaleko Starego Miasta. Dzielnica charakteryzuje się obecnością licznych instalacji artystycznych i galerii. W przeszłości mieszkali tutaj artyści oraz ludzie z marginesu społecznego. Zarzecze było porównywane do paryskiego Montmartre. Mieszkali tutaj także artyści polscy, np. w latach 30. Konstanty Ildefons Gałczyński.

W 1997 roku lokalni artyści powołali Republikę Zarzecza, z własną konstytucją, prezydentem i walutą. Nie jest to oczywiście osobny uznawany kraj, ale spisana na murze konstytucja jest jedną z atrakcji turystycznych.

Pałac Wielkich Książąt Litewskich

Pałac Wielkich Książąt Litewskich znajduje się przy Placu Katedralnym, na terenie dawnego kompleksu zamkowego. W XV i XVI wieku był rezydencją władców Wielkiego Księstwa Litewskiego, a zarazem miejscem podejmowania ważnych decyzji politycznych i dyplomatycznych.

Dzisiejszy budynek jest rekonstrukcją dawnej rezydencji. Działa w nim muzeum, w którym można zobaczyć wystawy poświęcone historii pałacu, jego architekturze i życiu na dworze.

Co zjeść w Wilnie?

Do typowych dań kuchni litewskiej należą: